Po co w ogóle jest spad
Arkusze po druku są cięte na gilotynie w stosie. Nawet bardzo precyzyjna maszyna nie tnie każdego arkusza w identycznym miejscu co do dziesiątej części milimetra — papier lekko się przesuwa, a druk na arkuszu też ma swoją tolerancję. Jeśli tło kończy się dokładnie na linii cięcia, część egzemplarzy będzie miała cienki biały pasek przy krawędzi.
Spad rozwiązuje ten problem prosto: tło i zdjęcia „wychodzą” poza format, a nóż tnie już w zadrukowanym polu. Nie ma znaczenia, czy przesunie się o pół milimetra w jedną czy drugą stronę.
Druga strona tej samej zasady to margines bezpieczeństwa. Skoro cięcie może się minimalnie przesunąć na zewnątrz, może też do środka. Dlatego teksty, logo i numery telefonów odsuwamy od krawędzi.
Ile spadu dodać — zestawienie dla popularnych druków
| Produkt | Format netto | Spad | Wymiar pliku | Margines na teksty |
|---|---|---|---|---|
| Wizytówka | 90 × 50 mm | 3 mm | 96 × 56 mm | 3–4 mm |
| Ulotka A6 | 105 × 148 mm | 3 mm | 111 × 154 mm | 4 mm |
| Ulotka A5 | 148 × 210 mm | 3 mm | 154 × 216 mm | 4–5 mm |
| Ulotka DL | 99 × 210 mm | 3 mm | 105 × 216 mm | 4–5 mm |
| Papier firmowy A4 | 210 × 297 mm | 3 mm (gdy grafika dochodzi do krawędzi) | 216 × 303 mm | 5 mm |
| Katalog A4 szyty | 210 × 297 mm | 3 mm | 216 × 303 mm na stronę | 8–10 mm od grzbietu i krawędzi |
| Plakat A2 | 420 × 594 mm | 3 mm | 426 × 600 mm | 10 mm |
Jeśli masz wątpliwości przy nietypowym produkcie, zapytaj przed projektowaniem. Lepiej poświęcić minutę na telefon niż godzinę na przerabianie pliku.
Jak ustawić spad w programie
- Programy do składu i grafiki wektorowej — przy tworzeniu nowego dokumentu jest pole „spad” (bleed). Wpisz 3 mm ze wszystkich stron. Program pokaże czerwoną lub inną ramkę, do której wyciągasz tło.
- Programy do grafiki rastrowej — tu zwykle nie ma osobnego ustawienia, więc od razu tworzysz obraz powiększony o 6 mm w każdym wymiarze (np. 154 × 216 mm dla A5) i ustawiasz linie pomocnicze 3 mm od krawędzi.
- Edytory online i proste programy — szukaj przy eksporcie opcji „PDF do druku” i „pokaż spady” albo „dodaj spad”. Jeśli jej nie ma, ustaw dokument od razu w wymiarze ze spadem.
- Eksport do PDF — zaznacz „użyj ustawień spadu dokumentu”. Znaczniki cięcia są opcjonalne, ale nie mogą wchodzić w obszar spadu.
- Kontrola — otwórz PDF i sprawdź wymiar strony. Ulotka A5 ze spadem musi mieć 154 × 216 mm, a nie 148 × 210 mm.
Typowe błędy ze spadami, które widzimy w plikach
Każdy plik sprawdzamy przed drukiem i przez lata uzbierała się lista powtarzających się problemów:
- Spad dodany, ale pusty. Dokument ma właściwy wymiar, ale tło kończy się na linii formatu, a w spadzie jest biel. Spad musi być wypełniony grafiką.
- Spad zrobiony przez rozciągnięcie całej grafiki. Ktoś powiększył projekt o kilka procent, żeby „wyszedł za krawędź”. Wtedy teksty przesuwają się bliżej brzegu i proporcje się zmieniają.
- Ramka przy krawędzi. Cienka linia obrysowująca format po cięciu wychodzi nierówna. Jeśli musi być, odsuń ją minimum 4–5 mm.
- Ważny tekst w spadzie lub tuż przy nim. Fragment numeru telefonu ląduje w ścinkach.
- Spad tylko z dwóch stron. Zdarza się przy plikach przerabianych z innego formatu.
Większość tych rzeczy da się poprawić, ale nie zawsze bez ingerencji w projekt. Gdy tło jest zdjęciem, czasem wystarczy je delikatnie dociągnąć; przy grafice z elementami przy samej krawędzi trzeba przebudować układ. Takie poprawki robi nasze studio — weryfikacja techniczna jest w cenie zamówienia, a adaptacja pliku kosztuje ok. 55 zł netto. Więcej na stronie przygotowanie plików i preflight.
- 24 hekspres przy druku (tusze UV nie wymagają schnięcia)
- ok. 3 dnistandardowa realizacja
- do 14 dniduże i nietypowe projekty z montażem
Plus dostawa kurierem zwykle 1–2 dni. Podaj datę w briefie — ułożymy produkcję pod Twój termin.
Spad przy ulotkach składanych i druku dwustronnym
Przy ulotce składanej spad dodaje się tylko na zewnętrznych krawędziach całego rozłożonego arkusza, a nie na liniach zgięcia. Folder DL z A4 to plik 303 × 216 mm (297 × 210 mm plus po 3 mm), a podział na kolumny wyznaczają linie pomocnicze, nie spady.
Przy druku dwustronnym pilnuj, żeby przód i tył miały ten sam wymiar ze spadem i tę samą orientację. Jeśli tło z przodu dochodzi do krawędzi, a z tyłu jest białe, i tak przygotuj obie strony w wymiarze ze spadem — maszyna i gilotyna pracują na całym arkuszu.
Nie umieszczaj też ważnych elementów dokładnie na linii zgięcia. Złożenie, podobnie jak cięcie, ma swoją tolerancję.
Spady w katalogach i drukach wielkoformatowych
Przy katalogach i broszurach szytych dochodzi jeszcze jedna rzecz: kartki środkowe po złożeniu wysuwają się minimalnie na zewnątrz i po docięciu są nieco węższe. Przy grubszych katalogach strony bliżej środka tracą więcej. Dlatego w katalogach trzymamy większy margines na teksty — 8–10 mm od krawędzi i od grzbietu. O samej produkcji katalogu piszemy w poradniku katalog firmowy — jak zamówić.
Druk wielkoformatowy rządzi się innymi prawami. Przy banerze zgrzewanym i oczkowanym ważniejszy od spadu jest margines na zgrzew i oczka, a przy tablicy z dibondu — miejsce na otwory montażowe. To osobny temat, który opisaliśmy w tekście jak przygotować plik do druku banera.